Nhận biết và phòng ngừa chứng táo bón ở trẻ em

Thứ năm, 05/07/2018 | 16:12

Mỗi bé có nhịp độ đi tiêu riêng nhưng nhìn chung trẻ được coi là táo bón nếu đi ngoài dưới 3 lần mỗi tuần, phân ít, cứng hoặc vỡ vụn.

 

 

Cho trẻ ăn nhiều rau quả để phòng ngừa táo bón. Ảnh: myfooddiary.com

Táo bón xuất hiện khi trẻ không đi tiêu thường xuyên, khi đi tiêu trẻ có thể bị đau vì phân đã trở nên khô cứng. Một số trẻ vẫn đi ngoài đều đặn mỗi ngày, nhưng mỗi lần đi được quá ít, những bé này cũng có thể bị táo bón.

Mỗi bé có nhịp độ đi tiêu riêng nhưng nhìn chung trẻ được coi là táo bón nếu đi ngoài dưới 3 lần mỗi tuần, phân ít, cứng hoặc vỡ vụn như phân dê. Bé cũng được coi là bị táo bón nếu đi ngoài phân quá rắn, cảm thấy căng thẳng và đau khi đi tiêu.

Táo bón rất phổ biến ở trẻ em, nguyên nhân thường không liên quan tới bệnh lý thể chất. Khoảng 1/3 trẻ 4-7 tuổi từng bị táo bón, 5% học sinh tiểu học bị táo bón kéo dài hơn 6 tháng. Táo bón mạn tính thường gặp nhất ở trẻ 2-4 tuổi, trong giai đoạn tập ngồi bô. Khoảng 25% trường hợp táo bón khởi phát ngay trong năm đầu đời.

Có thể nhận biết táo bón dựa trên các dấu hiệu sau:

- Đi tiêu ít hơn bình thường (dưới 3 lần/tuần);

- Đau và căng thẳng khi đi tiêu;

- Chán ăn, đau bụng, chướng bụng;

- Phân khô, cứng, tạo thành các cục nhỏ;

- Sợ đi tiêu và thậm chí sợ ngồi vào bồn cầu;

- Không có cảm giác mót tiêu;

- Có cảm giác đi tiêu chưa hết phân;

- Đau ở hậu môn;

- Phân có thể lẫn máu do nứt hậu môn;

- Phân có mùi khó chịu;

- Đái rắt, nhiễm trùng tiết niệu;

-Són phân lỏng.

Táo bón có thể xảy ra đột ngột (sau khi trẻ bị ốm và ăn uống không đầy đủ trong vài ngày), hoặc có thể xảy ra từ từ, rất khó nhận biết. Với một số bé, chỉ một lần duy nhất bị đau khi đi tiêu do phân khô cứng, khó rặn cũng đủ để bé sợ vào nhà vệ sinh và bắt đầu nhịn đi tiêu. Một hay nhiều yếu tố sau đây có thể góp phần gây táo bón ở trẻ:

- Dinh dưỡng: Không uống đủ nước hay ăn đủ thực phẩm giàu chất xơ, khiến phân khô và cứng, khó tống ra ngoài.

- Nhịn tiêu: Đôi khi trẻ có thể nhịn tiêu quá lâu vì ngại sử dụng nhà vệ sinh công cộng, hay vì nhà vệ sinh không sạch sẽ, hoặc trẻ còn mải mê chơi và không muốn ngừng trò chơi của mình. Trẻ nín đi ngoài bằng cách thít chặt các cơ quanh hậu môn, phớt lờ cơn mót đại tiện. Phân tích tụ trong ruột ngày càng nhiều và trở nên cứng hơn, rất khó tống ra ngoài.

- Thay đổi nhịp điệu hàng ngày: Sự thay đổi nhịp điệu sinh hoạt, chẳng hạn một chuyến đi xa, việc chuyển nhà, đổi trường hay thay đổi loại sữa công thức đang dùng có thể ảnh hưởng tới nhịp điệu đi tiêu tự nhiên của trẻ, dẫn tới táo bón.

- Vận động ít: Hoạt động thể lực ít có thể khiến ruột của trẻ trở nên chậm chạp, lười biếng hơn, dẫn tới táo bón.

- Táo bón trong gia đình: Nếu các thành viên khác trong gia đình cũng bị táo bón, điều này có thể làm tăng nguy cơ táo bón của trẻ.

- Sử dụng thuốc: Một số thuốc có thể dẫn tới táo bón, ví dụ như codein, một số thuốc ho, thuốc chống co giật, thuốc kháng histamin chống dị ứng.

Phòng ngừa

Các biện pháp phòng ngừa táo bón: 

- Không nên bỏ bữa, ăn uống đúng giờ sẽ giúp bé đi vệ sinh đúng giờ.

- Dạy trẻ lắng nghe cơ thể mình và đi vệ sinh khi có tín hiệu.

- Yêu cầu bé đi tiêu vào thời gian cố định, chẳng hạn sau bữa sáng hoặc sau bữa tối hàng ngày. Thông thường cơ thể gửi tín hiệu mót tiêu tới não 15-20 phút sau bữa ăn, tập cho trẻ đi vệ sinh vào các thời điểm này là cách rất tốt để luyện cho ruột đáp ứng với tín hiệu mót tiêu. Trẻ đang trong giai đoạn tập ngồi bô cần tập 5-10 phút mỗi ngày sau mỗi bữa ăn.

- Cho bé đủ thời gian để không phải vội vã. Biến giờ đi tiêu trở thành trò vui vẻ, với những phần thưởng nho nhỏ, chẳng hạn đọc cho bé câu chuyện yêu thích hay cho bé chơi trò thổi bong bóng xà phòng sau khi đi vệ sinh.

- Nếu bé kêu đau khi đi tiêu thì nên yêu cầu bé dừng lại và thử đi vào một lúc khác.

- Ngăn chặn hành vi nín tiêu của bé.

- Động viên bé hoạt động nhiều để tăng nhu động ruột. Với trẻ nhỏ có thể áp dụng các bài tập mát xa bụng, vận động chân và ngâm mình trong bồn nước ấm.

- Thường xuyên cho bé uống nước; tránh uống quá nhiều sữa, nước quả. Uống nhiều nước giúp tăng lượng chất lỏng trong phân, khiến phân mềm hơn và dễ tống ra ngoài.

- Cố gắng cho trẻ ăn chế độ ăn cân đối, giàu chất xơ, nhiều rau củ quả. Chất xơ giúp làm tăng khối lượng phân, khiến chúng mềm hơn và dễ tống ra ngoài. Thêm nhiều chất xơ sẽ giúp bé duy trì thói quen đi vệ sinh, nhưng điều này chỉ có tác dụng khi táo bón đã được xử lý.

- Tăng cường vận động. Trẻ bị táo bón có thể bị thiếu năng lượng và trở nên kém hoạt bát. Tuy nhiên, vận động thường xuyên lại rất quan trọng, giúp thức ăn di chuyển dọc theo ruột. Việc sử dụng các cơ ở lưng, bụng và đùi giúp ích cho hoạt động của ruột.

Nguồn: Bệnh viện Nhi Trung ương (Bộ Y tế)

  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Phòng và điều trị viêm gan do virus cấp tính
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h20Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 51
  • 06h35Khám phá thế giới - Thế giới bí ẩn của cá mập - phần 2
  • 07h00Hồ sơ mật
  • 07h30Phụ nữ Việt - Lấy chống sớm
  • 08h00Phim truyện - Những ngã rẽ vào đời - tập 4
  • 08h50Phiêu lưu cùng ẩm thực
  • 09h15Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 32&33
  • 10h50Nhịp cầu nhà nông
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h10Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Nữ cánh sát- tập 55
  • 12h40Nhịp cầu nhà nông
  • 12h50Phim tài liệu - Làng võ sông Côn - tập 1: Cội nguồn của dòng sông
  • 13h30Phiêu lưu cùng ẩm thực
  • 13h50Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu ông Hoàng Bơ
  • 14h10Khám phá thế giới - Thế giới bí ẩn của cá mập - phần 2
  • 14h40Ca nhạc
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Di sản thừa kế- tập 73&74
  • 16h50Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu: Thảm trần tình
  • 17h30Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 51
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 9
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Bảo hiểm xã hội
  • 20h25Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 34
  • 21h15Nhịp cầu y tế - Cỏ mật cá giúp thanh nhiệt, giải độc
  • 21h25Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 35
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 22h50Phim truyện - Như giọt sương ngủ muộn - tập 26
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h40Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Nhận biết và điều trị bệnh tắc ruột
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h15Bản tin thế giới
  • 06h25Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 52
  • 06h40Khám phá thế giới - Ấn Độ - Thiên đường của tự nhiên - phần cuối
  • 07h00Ca nhạc
  • 07h30Phim tài liệu - Làng võ sông Côn - T1: Cội nguồn của dòng sông
  • 08h00Phim truyện - Những ngã rẽ vào đời - Tập 5
  • 08h50Hồ sơ văn hóa
  • 09h15Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn - T 34&35
  • 10h50Chuyên mục an ninh
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Nữ cảnh sát - tập 56
  • 12h35Chuyên mục an ninh
  • 12h55Văn hóa toàn cảnh
  • 13h10Phim tài liệu - Làng võ sông Côn - T1: Cội nguồn của dòng sông
  • 13h40Hồ sơ văn hóa
  • 14h10Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu Ông Hoàng Bẩy
  • 14h30Thiên nhiên Việt Nam - số 16: Tre khổng lồ - Món quà của tự nhiên ben sườn núi Ngọc Linh
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Di sản thừa kế - tập 75&76
  • 16h45Chuyển động Vpop
  • 17h20Nhịp cầu y tế - Cỏ mật cá giúp thanh nhiệt, giải độc
  • 17h30Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 52
  • 17h45Phim truyện - Yêu con gái kẻ thù - tập 48
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp Thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Những vấn đề xã hội
  • 20h25Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 36
  • 21h15Nhịp cầu y tế - Cây thơm ổi trị chứng tiêu khát
  • 21h20Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 37
  • 22h15Phụ nữ Việt - Ham lấy chồng giàu
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 23h05Phim truyện - Như giọt sương ngủ muộn - tập 27
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Kinh tế hợp tác xã - Vai trò bà đỡ của HTX trong SXNN
  • 05h35Chuyện nhà nông - Nông dân thành công trong nuôi gà tập trung
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Mẹo bảo quản thực phẩm ngày hè
  • 07h00Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 07h25Những vấn đề xã hội
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h15Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Học cách quên
  • 08h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Kinh tế hợp tác xã - Vai trò bà đỡ của HTX trong SXNN
  • 11h30Chuyện nhà nông - Nông dân thành công trong nuôi gà tập trung
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Hãy hiểu để tha thứ
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 13h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h30Thơ trong cuộc sống
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Vấn đề hôm nay - Phòng bệnh dại trong mùa hè
  • 17h30Điểm hẹn âm nhạc
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Bài ca lao động
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Mục tiêu phát triển khu dịch vụ
  • 19h45Dân số phát triển - Làm tốt công tác dân số tạo đà phát triển bền vững
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 20h10Học Bác mỗi ngày
  • 20h20Nhịp sống thường ngày
  • 20h30Ca nhạc tổng hợp
  • 21h00Bản tin thời sự dêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Mục tiêu phát triển khu dịch vụ
  • 21h20Vấn đề hôm nay - Phòng bệnh dại trong mùa hè
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 9
  • 22h50Bài ca còn mãi với thời gian
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Cải cách hành chính - Phát huy vai trò người đứng đầu ở Kiến Xương
  • 05h35An toàn vệ sinh thực phẩm - Đảm bảo ATTP tại các trường mầm non
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Mẹo bảo quản thực phẩm ngày hè
  • 07h00Chuyển động Vpop
  • 07h25Khoa học công nghệ
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h10Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Những thứ cần phải quên
  • 08h30Về miền thương nhớ
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Cải cách hành chính - Phát huy vai trò người đứng đầu ở Kiến Xương
  • 11h30An toàn vệ sinh thực phẩm - Đảm bảo ATTP tại các trường mầm non
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Những thứ cần phải quên
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h55Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày
  • 13h25Học Bác mỗi ngày - Đời sống của dân quan trọng hơn
  • 13h30Về miền thương nhớ
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h20Chuyện nhà nông
  • 14h30Văn nghệ - Ca khúc Việt Nam mang âm hưởng dân gian
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Những điều nhà nông cần biết - Nông dân Tiền Hải tập trung sản xuất vụ mùa
  • 17h30Ca nhạc tổng hợp
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Ca nhạc thiếu nhi
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Quy định về tài chính cho khu kinh tế
  • 19h45Câu chuyện quanh bàn biên tập - Người đưa hàng Việt xuất khẩu
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày
  • 20h10Học Bác mỗi ngày - Đời sống của dân quan trọng hơn
  • 20h30Hát chèo chuyên nghiệp
  • 21h00Bản tin đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Ưu đãi đầu tư vào khu công nghiệp
  • 21h20Những điều nhà nông cần biết - Nông dân Tiền Hải tập trung sản xuất vụ mùa
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình - Cảnh giác với tai nạn về điện mùa mưa bão
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 10
  • 22h50Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian