Hội đền Cửa Lân

Thứ tư, 13/04/2016 | 09:48

Đền Cửa Lân (còn gọi là đền Bà) thuộc xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, nổi tiếng là ngôi đền thiêng thờ Nam Hải Đại Càn Thánh mẫu. Hàng năm, hội mở vào từ ngày 10-12/3 âm lịch với các nghi thức rước nước, hầu bóng, hát văn. Nằm kề cửa Lân và bãi biển Đồng Châu, đền Cửa Lân đã và đang trở thành điểm đến của các du khách thập phương.

Đền Cửa Lân (còn gọi là đền Bà) thuộc xã Đông Minh, huyện Tiền Hải.

Đền Cửa Lân được xây dựng vào thế kỷ XIX, khoảng năm 1830, sau khi Doanh Điền Sứ Nguyễn Công Trứ mở mang bờ cõi, mộ dân khai sinh ra đất Tiền Châu, nay là huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Khu vực nhà Đền xưa kia là cồn cát lớn còn gọi là Cồn Tiền, nơi neo đậu tầu thuyền đánh cá của nhân dân nhiều địa phương đến lập ấp khai hoang. Với mong muốn có một nơi để nhân dân trong vùng tưởng nhớ và ghi ơn công bảo hộ của các vị thần cai quản 12 cửa sông là Tứ Vị Hồng Nương tức Nam Hải Đại Càn Thánh mẫu, họ đã lập lên đền thờ.

Là ngôi đền thiêng thờ Nam Hải Đại Càn Thánh mẫu (Tứ Vị Hồng Nương) - cai quản 12 cửa sông vùng ven biển Bắc và Trung bộ

Theo Đại Việt sử ký toàn thư kỷ nhà Trần có ghi chép, năm 1311 Vua Trần Anh Tông đi đánh giặc Chiêm Thành theo đường biển, đêm nghỉ ở Càn Hải chiêm bao thấy 4 vị Thần nữ phù hộ, quả nhiên đánh thắng trận. Sau khi đánh thắng trận trở về, nhà vua cho làm lễ tạ ơn và lập đền thờ phong thần là: “Quốc mẫu Vương Bà Tứ Vị Thượng Đẳng Thần” và “Đại Càn Thánh Nương Quốc Gia Nam Hải Tứ vị Thánh Nương thượng Đẳng Thần”.

Năm 1426, Lê Lợi phái 3 đạo quân ra Bắc đánh quân Minh, đến cửa Càn Hải lập đàn tế lễ rồi xuất quân, vào chiến dịch Chi Lăng, Xương Giang. Sau khi đánh thắng quân Minh, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế lập ra nhà Hậu Lê vào năm 1427. Khi khao thưởng ba quân tướng sỹ nhà Vua cho sưu tầm Thần tích và được biết đó chính là Tứ Vị Hồng Nương.

Ông Đoàn Văn Hiến - Phó Ban quản lý khu di tích đền Cửa Lân giới thiệu sơ lược về lịch sử văn hóa khu di tích đền Cửa Lân:

Tứ Vị Thần Nữ đã có công âm phù giúp vua Trần Anh Tông, Lê Lợi đánh thắng ngoại xâm, do đó các Vua đều ban sắc phong (Đại Càn Quốc Gia Nam Hải, Ngự trấn Giang đấu hộ quốc tế thế an dân thượng đẳng thần tối linh, Đại vương thần), cho cai quản 12 cửa sông vùng ven biển Bắc, Trung bộ và lập đền thờ.

Ban thờ 4 vị Vua Bà

Và Ban thờ Mẫu.

Đền Bà – Cửa Lân được xây dựng vào khoảng năm 1835. Từ năm 1940 đến năm 1952, đền Cửa Lân là nơi căn cứ cách mạng kháng chiến chống càn của thực dân Pháp. Nay khu đền Bà đã được công nhận là khu di tích lịch sử văn hóa cấp Tỉnh. Đền Cửa Lân tồn tại trên 180 năm. Khuôn viên nhà Đền nhìn ra cửa sông Lân mang lượng phù sa bồi đắp không chỉ cho xã Đông Minh mà còn cho các địa phương lân cận của huyện Tiền hải phát triển tiềm năng kinh tế biển và du lịch.

Mộ và tượng thờ cá Ông tại Đền. 

Ảnh bộ xương cá Ông trưng bày tại đền.

Đặc biệt, trong Đền còn có ngôi mộ thờ một con cá voi lớn (cá Ông) - được coi là vị thần hộ mệnh giúp họ thoát nạn trên biển mỗi khi gặp bão tố hay sóng to gió lớn, sau khi chết trôi dạt vào cửa biển trước Đền, được nhân dân chôn cất và phối thờ. Người dân Đông Minh vẫn còn kể lại với nhau rằng, ngày trước khi cửa biển vẫn còn sát Đền, mỗi khi đến ngày mở hội thường có các đàn cá voi kéo về chầu Vua Bà và thần Cá Ông.

Một giá hầu đồng trong ngày hội Đền.

Hàng năm, từ ngày 10-12/3 âm lịch đền Cửa Lân lại mở lễ hội với các nghi thức rước nước, hầu bóng, hát văn.  Những năm gần đây, không gian hội ngày một mở rộng. Các giá đồng, các đoàn tế nhiều nơi tìm về. Các trò trong hội cũng bổ sung thêm như cờ tướng, tổ tôm, chọi gà, cầu leo, hát chèo…Với địa thế nằm kề cửa Lân và bãi biển Đồng Châu, đền Cửa Lân đã và đang trở thành điểm đến của các du khách thập phương.

Hồng Điệp - Đặng My

  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h35văn bản chính sách
  • 05h40Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Nhận biết và điều trị cong vẹo cột sống
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h15Bản tin Thế giới
  • 06h25Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tâp 33
  • 06h35Thiên nhiên việt nam - Chư Yang Sin - bí mật Tây Nguyên
  • 07h05Khám phá thế giới - Ấn Độ thiên đường của tự nhiên - phần 3
  • 07h35Khúc hát quê hương
  • 08h00Phim truyện - Hãy nói về tình yêu- tập 7
  • 08h50Hiểm họa quanh ta - Số 14: Nguy cơ độc hại từ sơn móng tay
  • 09h15Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 16
  • 10h05Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu : Hề bát môn
  • 10h50Ký sự đất và người Tiền Hải
  • 11h00Bản tin trong nước
  • 11h15Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin Thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Cơn lốc hận thù- tập 31
  • 12h40Ký sự đất và người Tiền Hải
  • 13h05Khúc hát quê hương
  • 13h30Khám phá thế giới - Ấn Độ thiên đường của tự nhiên - phần 3
  • 14h00Thiên nhiên việt nam - Chư Yang Sin - bí mật Tây Nguyên
  • 14h30Hiểm họa quanh ta - Số 14: Nguy cơ độc hại từ sơn móng tay
  • 15h00Bản tin trong nước
  • 15h10Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã - tập 53 &54
  • 16h45Dân ca nhạc cổ
  • 17h15Nhịp cầu y tế
  • 17h30Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tâp 33
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 43
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp Thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Nhịp cầu nhà nông
  • 20h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 17
  • 21h10Nhịp cầu y tế - Cà ba chẽ trị nhiễm khuẩn do tụ cầu khuẩn
  • 21h20Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 18
  • 22h00Ca nhạc
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin Thế giới
  • 23h00Phim truyện - Đặc vụ ở Ma Cao - tập 20
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Dự phòng và điều trị béo phì ở trẻ nhỏ
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h20Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 34
  • 06h35Khám phá thế giới - Câu chuyện sinh tồn - phần 6
  • 07h00Hồ sơ mật
  • 07h30Ca nhạc
  • 08h00Phim truyện - Hãy nói về tinh yêu - tập 8
  • 08h50Phiêu lưu cùng ẩm thực - Ẩm thực Trung Hoa
  • 09h15Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 17&18
  • 10h50Nhịp cầu nhà nông
  • 11h00Bản tin trong nước
  • 11h10Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 32
  • 12h40Nhịp cầu nhà nông
  • 12h50Sống yêu thương - Ngôi nhà hạnh phúc
  • 13h30Phiêu lưu cùng ẩm thực - Ẩm thực Trung Hoa
  • 13h50Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu Cô đôi nhà Trần
  • 14h10Khám phá thế giới - Câu chuyện sinh tồn - phần 6
  • 14h40Ca nhạc
  • 15h00Bản tin trong nước
  • 15h10Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã- tập 55&56
  • 16h50Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu: Hề bát môn
  • 17h30Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 34
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 44
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Ký sự làng nghề - Nghề mộc làng Diệc
  • 20h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 19
  • 21h15Nhịp cầu y tế
  • 21h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 20
  • 22h10Chuyên mục an ninh
  • 22h20Dưới bóng bồ đề - Bóng mẹ từ ân
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 22h50Phim truyện - Đặc vụ ở Ma Cao - tập 21
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Phóng sự - Minh Tân miền quê anh hùng
  • 05h35Chuyện nhà nông - Vấn đề tăng đàn lợn
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Những công dụng tuyệt vời từ đường
  • 07h00Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 07h25Những vấn đề xã hội
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h15Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 08h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Phóng sự - Minh Tân miền quê anh hùng
  • 11h30Chuyện nhà nông - Vấn đề tăng đàn lợn
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày - Tìm hiểu về tai biến mạch máu não
  • 13h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h30Thơ trong cuộc sống
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Vấn đề hôm nay - Xử lý hàng nhái hàng giả
  • 17h30Điểm hẹn âm nhạc
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Bài ca lao động
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Phương pháp định giá sản phẩm thủy lợi
  • 19h45Những vấn đề xã hội - Phòng trào thi đua của ngành xây dựng
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày
  • 20h10Học Bác mỗi ngày
  • 20h20Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 20h30Ca nhạc tổng hợp
  • 21h00Bản tin thời sự đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Phương pháp định giá sản phẩm thủy lợi
  • 21h20Vấn đề hôm nay - Xử lý hàng nhái hàng giả
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình - Cách phân biệt rau ngót sạch và rau ngót phun kích thích
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 44
  • 22h50Bài ca còn mãi với thời gian