Đình An Cố - Di tích kiến trúc nghệ thuật đặc sắc

Thứ ba, 28/02/2017 | 09:09

Đình An Cố, xã Thụy An – Thái Thụy là nơi thờ Đức Nam Hải Đại Vương Thượng Đẳng Thần. Với sức chứa vài trăm người, gây ấn tượng với các chạm trổ công phu, tinh xảo, Đình An Cố cùng với đình Trà Cổ (Quảng Ninh) và đình Hàng Kênh (Hải Phòng) là ba ngôi đình cổ và lớn nhất vùng ven biển Bắc Bộ. Đình đã được Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích Quốc gia từ năm 1962 về tiêu chí kiến trúc nghệ thuật.

Truyền thuyết về sự tích ngôi đình

Ngôi đình An Cố ngày nay, theo truyền thuyết được dựng đầu thời Mạc. Hậu chủ hưng công là Tiến sĩ Nguyễn Thế Ân. Tương truyền ông là một bậc thâm viễn, một chính khách nhìn xa, trông rộng, buổi đầu xuất gia là môn khách cho thế tử Lê Chiêu Tôn.

Năm 1516, Hoàng đế Lê Tương Dực bị triều thần Trịnh Duy Sản giết hại, đình thần chọn dòng đích của Cẩm Giang Vương Lê Sùng (Anh ruột vua Lê Tương Dực) tôn làm vua, từ đó ông thành cánh tay phải của vua Lê Chiêu Tôn. Không may, đời đang lúc nhiễu nhương, triều thần chia bè, kết đảng, các phe cánh đánh nhau triền miên, trong đám danh thần như Nguyễn Hoàng Dụ, Nguyễn Kính,.. Mạc Đăng Dung được lòng người quy thuận, trong lúc ấy thì vua bạc nhược, nay nghe dèm pha, mai nghe thỉnh thác, khi tin tướng này, khi chèn tướng khác,... Nguyễn Thế Ân đành theo lòng người mà hướng theo Mạc Đăng Dung.

Năm 1526 Mạc Đăng Dung giết vua Lê Chiêu Tôn, sau đó ép vua Lê Cung Hoàng nhường ngôi. Ngày 16 tháng 6 năm 1527 (âm lịch) đăng quang làm vua, phong cho Nguyễn Thế Ân chức Trung Quan, hàm Ly Quốc công, coi như công thần bậc nhất trong việc mở vương triều.

Trước đó, Nguyễn Thế Ân vâng mệnh vua Lê Chiêu Tôn định xây thêm một điện lớn ở kinh thành Thăng Long. Việc chuẩn bị gần hoàn tất thì xảy ra biến loạn, vua Mạc đăng quang bãi việc ấy, hạ chiếu xây dựng Dương kinh (Thuỷ Nguyên - Hải Phòng). Trung quan Nguyễn Thế Ân xin đưa công trình đang làm dang dở ở Thăng Long về để trả nghĩa cho dân An Cố và ngoại tổ đã cưu mang ông thuở thiếu thời.

Vì điện cũ chưa xong, mới hoàn tất hai vì trung tâm, còn hai vì hồi vì mải lo việc nước, Trung quan cấp tiền cho dân An Cố lo viêc hoàn tất. Bấy giờ, thợ thuyền giỏi đang sửa sang kinh kì, tân tạo Dương kinh. Các cánh thợ khác không đủ tài theo được phong cách các vì đã hoàn tất nên đình An Cố còn có hai vì cạnh trung tâm không được chạm khắc gì cả.

Kiệt tác kiến trúc điêu khắc thời Lê - Mạc

Toàn cảnh đình

Đình An Cố có tầm vóc một đại điện (vì thiết kế cho đại điện ở Kinh thành) bố cục kiểu chữ Đinh. Bái đình cao 0.32m, thềm dài 18 m, rộng 12 m. Đại bờ soi chỉ mớ, trổ hoa chanh. Hai đỉnh hồi đắp ngọc long lớn, cao 0.6 m, dài 1.2m, miệng lớn, răng nhọn ngậm chặt bờ nóc, mắt tròn trợn ngược, mi nhọn như mác, bờm sắc như dao, dựng ngược như chông gai, hất ngược ra phía sau như cờ bay trong gió. Hai chân sau tỳ góc hồi, giống thế hổ ngồi, tạo dáng uy nghi cho đại đình trong những ấn tượng đầu tiên.

Hệ thống bờ cánh, bờ đao cũng soi hai tầng chỉ mớ, trổ hoa chanh; góc bờ cánh đắp nghê thần, dàn đao guột đắp, rồng chầu, phượng múa; nghê thì tư thế hiên ngang, bờm rồng, mắt hổ, chân ôm quả cầu, chân vờn mây cuộn, chân đạp hoa chanh. Đao phượng mỏ dài, bờm xoắn, cánh sải như chim phượng, đuôi dài như chim công. Đao rồng: Râu bờm phất phới, cổ dài vươn cao, cưỡi tản vân như đang cất cánh bay.

Người trông coi đình cho biết, bộ cửa bức bàn cũ được chạm khắc hoa văn kỳ công qua thời gian đã bị hỏng. Khi trùng tu, thợ mộc không thể bắt chước được những nét chạm của người xưa nên đành thay bằng bộ cửa trơn.

Đình được trạm trổ hoành tráng, tinh xảo với 500 bức đầu rồng.

Nội thất kiểu chồng rường, hệ thống rường, xà kết thành mảng, tổng cộng trong đình có 56 mảng chạm.

Một bức chạm thể hiện rồng lớn, rồng nhỏ đối nghịch nhau. Rồng và lửa là đề tài phổ biến được thể hiện trong điêu khắc hai triều Lê, Mạc. Đây là thời kỳ mâu thuẫn chính quyền phong kiến Lê - Trịnh, Lê - Mạc tranh chấp quyền lực lên tột đỉnh.

Đình có tổng cộng 46 cột gỗ lim, đường kính 40-50 cm. Một số cột bị hư hỏng được thay thế bằng cột lim mới, số còn lại là các cột cũ tồn tại gần 500 năm.

Hoa văn cầu kỳ ở bên ngoài phần gỗ dựng đình. Trong kháng chiến chống Pháp, đình An Cố là cơ sở của bộ đội Việt Nam.

Ngày nay, đình An Cố trở thành viên ngọc quý trong các di sản kiến trúc văn hoá thời Lê Mạc của đất nước, là điểm đến của nhiều du khách  và các nhà nghiên cứu văn hoá trong và ngoài nước.   

Tổng hợp

  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h15Bản tin Thế giới
  • 06h25Phim hoạt hình - Thành phố San hô
  • 06h35Thế giới động vật - Chiến thuật săn mồi
  • 07h05Danh nhân đất Việt
  • 07h30Khúc hát quê hương
  • 07h45Khám phá biển đảo cùng văn nghệ sĩ
  • 08h00Phim truyện - Tình muộn - tập 22
  • 08h50Hồ sơ văn hóa
  • 09h15Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 81
  • 10h10Tọa đàm
  • 10h30Ca nhạc
  • 10h50Phóng sự
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h15Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin Thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã - tập 73
  • 12h35Điểm báo
  • 12h40Phóng sự
  • 12h50Tọa đàm
  • 13h10Thiên nhiên Việt Nam
  • 13h40Ca nhạc
  • 14h00Phim truyện - Lửa yêu thương
  • 14h50Tài nguyên môi trường
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Lửa yêu thương
  • 16h00Thế giới động vật - Chiến thuật săn mồi
  • 16h30Hồ sơ văn hóa
  • 16h55Nhịp cầu y tế
  • 17h00Khám phá biển đảo cùng văn nghệ sĩ
  • 17h15Văn hóa toàn cảnh
  • 17h30Phim hoạt hình - Thành phố San hô
  • 17h45Phim truyện - Lọ lem thành phố - tập 42
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp Thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Nhịp cầu nhà nông
  • 20h25Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 82
  • 21h15Nhịp cầu y tế
  • 21h20Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 83
  • 22h05Khúc hát quê hương
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin Thế giới
  • 22h55Chuyên mục phụ nữ Việt
  • 23h05Phim truyện - Hãy nói về tình yêu - tập 8
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h20Phim hoạt hình - Thành phố San Hô
  • 06h35Thế giới động vật - Thế giới bí ẩn của cá mập
  • 07h05Hồ sơ mật
  • 07h30Ca nhạc
  • 08h00Phim truyện - Tình muộn - tập 23
  • 08h50Phiêu lưu cùng ẩm thực
  • 09h15Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 82&83
  • 10h50Nhịp cầu nhà nông
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h10Văn bản chính sách
  • 11h15Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã - tập 74
  • 12h35Cuộc sống xanh
  • 12h40Nhịp cầu nhà nông
  • 12h50Tọa đàm - Tiêu chí nước sạch
  • 13h15Chuyên mục phụ nữ Việt - Áp lực khi phải sinh con trai
  • 13h30Ca nhạc
  • 14h00Phim truyện - Lửa yêu thương - tập 39
  • 14h50Chuyên mục văn hóa
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Lửa yêu thương - tập 40
  • 16h00Thế giới động vật - Thế giới bí ẩn của cá mập
  • 16h30Dạy hát chèo trên truyền hình
  • 17h00Văn hóa toàn cảnh
  • 17h15Nông thôn mới
  • 17h25Nhịp cầu y tế
  • 17h30Phim hoạt hình - Thành phố San Hô
  • 17h45Phim truyện - Lọ lem thành phố - tập 43
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Phóng sự - Thanh tra Thái Bình - 60 năm xây dựng và phát triển
  • 20h25Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 84&85
  • 22h05Chuyên mục an ninh
  • 22h15Nhịp cầu y tế
  • 22h20Chuyên mục phụ nữ Việt - Bạo lực gia đình
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 22h55Phim truyện - Hãy nói về tình yêu - tập 14
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Khoa học công nghệ - Học sinh trường THCS Thụy Hồng sáng taọ KHKT
  • 05h35Sống trẻ - Tuổi trẻ Thái Thụy phát triền kinh tế
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06g40Chuyên mục Sống khỏe
  • 06h00Chuyển tiếp VOV
  • 06h30Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h50Mẹo vặt gia đình
  • 07h00Văn nghệ - Ca nhạc tổng hợp
  • 07h30Học Bác mỗi ngày
  • 07h35Văn nghệ - Câu chuyện truyền thanh
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h10Bản tin thể thao
  • 08h15Khoảnh khắc sự kiện
  • 08h25Nhịp sống thường ngày - Hãy thay đổi cách nhìn
  • 08h30Thơ trong cuộc sống
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Điểm báo
  • 11h25Khoa học công nghệ - Học sinh trường THCS Thụy Hồng sáng taọ KHKT
  • 11h35Sống trẻ - Tuổi trẻ Thái Thụy phát triền kinh tế
  • 11h45Mẹo vặt gia đình
  • 11h55Khoảnh khắc sự kiện
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h00Biển đảo Việt Nam
  • 13h20Chuyên mục Sống khỏe
  • 13h25Học Bác mỗi ngày
  • 13h30Văn nghệ - Dân ca các dân tộc Việt Nam
  • 14h10Sản xuất tiêu dùng
  • 14h15Văn nghệ - Câu chuyện truyền thanh
  • 14h45Nhịp sống thường ngày
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 16h00Chương trình về ăn cơm
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h25Câu chuyên quanh bàn biên tập - Tuổi trẻ Vũ Thư xây dựng nông thôn mới
  • 17h35Văn nghệ - Ca nhạc tổng hợp
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 18h55Mẹo vặt gia đình
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h20Có thể bạn chưa biết
  • 19h25Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 19h55Những vấn đề xã hội - Bước tiến mới trong điều trị ung thư
  • 20h10Chuyên mục Sống khỏe
  • 20h20Văn nghệ - Đọc truyện ca nhạc thiếu nhi
  • 20h50Học Bác mỗi ngày
  • 21h00Bản tin đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết
  • 21h20Câu chuyên quanh bàn biên tập
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Nhịp sống thường ngày
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya
  • 22h45Khoảnh khắc sự kiện
  • 22h55Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Đại biểu cử tri - Thường trực HĐND tỉnh giám sát thực hiện trả lời chất vấn
  • 05h35Chuyện nhà nông - Nông dân An Quý khôi phục sản xuất
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h45Sống khỏe mỗi ngày
  • 07h00Mẹo vặt gia đình
  • 07h05Chương trình về ăn cơm
  • 08h05Tin tức trong nước
  • 08h15Bản tin thế giới
  • 08h25Bản tin thể thao
  • 08h30Nhịp sống thường ngày - Phụ nữ muốn hạnh phúc
  • 08h35Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Điểm báo
  • 11h25Đại biểu cử tri - Thường trực HĐND tỉnh giám sát thực hiện trả lời chất vấn
  • 11h35Chuyện nhà nông - Nông dân An Quý khôi phục sản xuất
  • 11h45Mẹo vặt gia đình
  • 11h50Khoảnh khắc- Sự kiện
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h00Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày
  • 13h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 14h10Thơ trong cuộc sống
  • 14h40Nhịp sống thường ngày
  • 14h45Khooảnh khắc sự kiện
  • 14h50Mẹo vặt gia đình
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Vấn đề hôm nay - Đồng hành cùng thanh niên sáng tạo khởi nghiệp
  • 17h30Văn nghệ - Điểm hẹn âm nhạc
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 18h55Đừng bỏ lỡ trên TBTV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Văn nghệ - Music coner
  • 19h40Có thể bạn chưa biết
  • 19h45Khoa học công nghệ - Nuôi gà trên cát
  • 19h50Mẹo vặt gia đình
  • 20h05Sống khỏe mỗi ngày
  • 20h20Nhịp sống thường ngày
  • 20h25Văn nghệ - Ca nhạc tổng hợp
  • 21h00Bản tin thời sự dêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết
  • 21h20Vấn đề hôm nay - Đồng hành cùng thanh niên sáng tạo khởi nghiệp
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya
  • 22h50Bài ca còn mãi với thời gian