Đào Nguyễn Phổ với sự hội nhập văn hóa tích cực

Thứ năm, 17/11/2016 | 14:07

Đào Nguyên Phổ (1861 - 1908), tên thật là Đào Thế Cung, còn gọi là Đào Văn Mại, là Cần Giang, Hoàng Hải hiệu là Tảo Bi; quê làng Thượng Phán, tổng Đồng Trực, huyện Quỳnh Côi (nay là thôn Thượng Phán, xã Quỳnh Hoàng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình).

Khi nhỏ ông đã nổi tiếng là người hay chữ, học chữ mau nhớ, thông minh có tài đối ứng. Năm 1877, Đào Nguyên Phổ đi thi và đỗ cử nhân ở tuổi 17. Sau đó, một thời gian dài ông làm nghề dạy học ở gần nhà. Đến năm 1884, Đào Nguyên Phổ được bổ nhậm chức Giáo thụ huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ, rồi Tri huyện Võ Giang, tỉnh Bắc Ninh và bị bãi chức vì để "mất trộm" tiền thuế của huyện. Ông lại đi dạy học ở Nam Định và giao du với các chí sĩ yêu nước.

Năm 1895, nghe theo lời khuyên của Nguyễn Thượng Hiền, ông vào Huế, học Trường Quốc Tử Giám. Đến Năm 1898, sau 3 năm học tại kinh đô, ông dự thi Hội và đỗ Đình nguyên Hoàng giáp. Ngay sau đó, ông được bổ chức Hàn lâm thừa chỉ. Nơi đế đô này, ông có cơ hội tiếp thu nhiều tư tưởng mới qua “Tân thư” và học thêm tiếng Pháp tại “Pháp tự quốc gia học đường” để mở rộng kiến văn. Ông được cho là nhà nho tiếp thu tư tưởng tư sản dân quyền đầu tiên ở nước ta khi ông làm quan tại Huế. Nhà ông là nơi có nhiều sách tân học nhất ở Việt Nam lúc bấy giờ.

Năm 1902, ông từ quan, ra Hà Nội làm nghề nhà báo, sau làm chủ bút tờ Đại Việt Tân Báo (1905), rồi Đăng Cổ Tùng Báo (1907) - tờ báo dùng quốc ngữ (đăng cùng phần chữ Hán) sớm nhất ở Bắc Kỳ, về sau được dùng làm cơ quan ngôn luận của Đông Kinh Nghĩa Thục.

Tham gia vào hoạt động của Đông Kinh Nghĩa Thục,  ngay từ khi trường còn trong trứng nước đến khi trường bị đóng cửa. Đào Nguyên Phổ đã rất tích cực đóng góp cả về trí tuệ lẫn công sức không nhỏ cho công cuộc canh tân văn hoá, cho hoạt động cách mạng công khai này.
Ngay tên trường cũng là theo đề nghị của Đào Nguyên Phổ, đến câu đối dán ở cửa trường được coi như tôn chỉ, mục đích hoạt động của trường cũng do Đào Nguyên Phổ viết. 
Ở Đông Kinh Nghĩa Thục, Đào Nguyên Phổ tham gia trong cả 2 ban : Ban Giáo dục và Ban Tư thư.
Ở Ban Giáo dục, mặc dù Đào Nguyên Phổ biết cả chữ Hán, Nôm, chữ Quốc ngữ và chữ Pháp nhưng uy tín lớn nhất của ông là ở phần chữ Hán vì ông viết chữ Hán rất bay, rất đẹp. Ở Ban Tu thư ông đã sáng tác rất nhiều bài thơ để làm tài liệu giảng dạy. Tiêu biểu là quyển sách " Âu học Hán tự tân thư".

Hoạt động yêu nước, chống chính quyền thuộc địa của ông và các đồng chí không qua mắt được bọn mật thám ngày đêm rình mò, truy lùng, khống chế, bao vây, hãm hại các nhà chí sĩ yêu nước.

Sau khi Đông Kinh Nghĩa Thục bị đóng cửa, tiếp đến vụ mưu sát và binh biến trong hàng ngũ bồi bếp và binh lính người Việt Nam phục vụ cho quân Pháp đóng ở thành Hà Nội (diễn ra ngày 27-6-1908, gọi là vụ Hà Thành đầu độc) bị thất bại, ông bị người Pháp truy lùng ráo riết. Trước tình hình nguy cấp đó, ông đã tự sát vào ngày 24-5 năm Mậu Thân (tức ngày 22-6-1908), hưởng dương 48 tuổi, để giữ trọn danh tiết và tránh liên lụy đến bạn bè, người thân.

Sưu tầm

  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Phóng sự - Tấm lòng người lính
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h15Phim hoạt hình
  • 06h45Ca nhạc - Khúc xuân
  • 07h40Phóng sự - Trồng hoa công nghệ cao
  • 08h00Phim truyện - Vòng vây hoa hồng - tập 27
  • 08h50Hồ sơ văn hóa - Chùa keo - nét đẹp xưa
  • 09h15Phim truyện - mặt trời mùa đông - tập 27
  • 10h05Tiểu phẩm hài - Họ Lý tên thông - tập 3
  • 10h50Phóng sự - tết trao yêu thương
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h15Món ngon quê mình - Cá nướng Thái Xuyên
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Trái tim mỹ nhân- tập 60- phần 4
  • 12h40Tất niên xa
  • 13h15Hồ sơ văn hóa - Chùa keo - nét đẹp xưa
  • 13h50Tiểu phẩm hài - Bờm - tập 3
  • 14h30Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Cô bơ
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Son môi hồng - tập 34
  • 16h00văn hóa làng
  • 16h45Phụ nữ việt - tết quê chồng
  • 17h15Ký sự đất và người Thái Bình
  • 17h30Phim hoạt hình - những chiếc xe tăng tinh nghịch
  • 17h45Phim truyện - Thiên thần báo thù - Tập 33
  • 18h45Bản tin trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Phim truyện - mặt trời mùa đông - tập 28
  • 21h20Tiểu phẩm hài - Họ lý tên thông - tập 4
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - cô chín
  • 22h50Bản tin thế giới
  • 23h00văn hóa làng
  • 23h40Ca nhạc - nụ cười xuân
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Chuyên mục tổng tiến công 1968 - Cuộc tổng tiến công, mốc son lịch sử
  • 05h35Sống trẻ - Tuyển chọn gọi công dân nhập ngũ
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06g40Chuyên mục Sống khỏe
  • 06h00Chuyển tiếp VOV
  • 06h30Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Bánh chưng ngon ngày tết
  • 07h00Văn nghệ - Ca nhạc tổng hợp
  • 07h30Học Bác mỗi ngày
  • 07h35Văn nghệ - Câu chuyện truyền thanh
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h10Bản tin thể thao
  • 08h15Khoảnh khắc sự kiện
  • 08h25Nhịp sống thường ngày - bàn về lao động
  • 08h30Thơ trong cuộc sống
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h25Chuyên mục tổng tiến công 1968 - Cuộc tổng tiến công, mốc son lịch sử
  • 11h45Sống trẻ - Tuyển chọn gọi công dân nhập ngũ
  • 11h55Khoảnh khắc sự kiện
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h00Biển đảo Việt Nam
  • 13h20Chuyên mục Sống khỏe
  • 13h25Học Bác mỗi ngày
  • 13h30Văn nghệ - Dân ca các dân tộc Việt Nam
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h15Văn nghệ - Câu chuyện truyền thanh
  • 14h45Nhịp sống thường ngày
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 16h00Chương trình về ăn cơm
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h25Câu chuyên quanh bàn biên tập - Chuyện tích tụ ruộng đất ở Hồng Minh - Hưng hà
  • 17h35Văn nghệ - Ca nhạc tổng hợp
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 18h55Mẹo vặt gia đình
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h20Có thể bạn chưa biết - Nghị định 06 về hỗ trợ bữa ăn trưa cho trẻ
  • 19h25Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 19h55Những vấn đề xã hội - Chăm sóc sức khỏe trẻ em và người cao tuổi khi trời lạnh
  • 20h10Chuyên mục Sống khỏe
  • 20h20Văn nghệ - Đọc truyện ca nhạc thiếu nhi
  • 20h50Học Bác mỗi ngày
  • 21h00Bản tin đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết
  • 21h20Câu chuyên quanh bàn biên tập - Chuyện tích tụ ruộng đất ở Hồng Minh - Hưng hà
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Nhịp sống thường ngày
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - ông bộ trưởng - phần 32
  • 22h45Khoảnh khắc sự kiện
  • 22h55Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian