Chính trị gia kiên cường nhưng bất hạnh nhất Malaysia là ai?

Chủ nhật, 13/05/2018 | 15:38

Từ một bác sĩ trở thành thủ tướng cầm quyền lâu nhất Malaysia chưa phải là điều kỳ lạ nhất trong sự nghiệp chính trị của ông Mahathir Mohamad. Câu chuyện về người có khả năng kế vị ông cũng kỳ lạ và hấp dẫn không kém.

 

Tân Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad (trái) và đối thủ - đồng minh nhiều duyên nợ Anwar Ibrahim - Ảnh: REUTERS

Khi Anwar Ibrahim, chính trị gia 70 tuổi của Malaysia, bước ra khỏi nhà tù, ông ta hẳn phải cảm ơn Thủ tướng 92 tuổi Mahathir. Người từng là đồng minh rồi trở thành kẻ thù và giờ là bạn của ông Anwar tuyên bố sẽ nhường lại ghế thủ tướng vừa có được sau cuộc bầu cử ngày 9-5 một khi ông Anwar được quốc vương Malaysia ân xá.

Mối quan hệ giữa hai người khổng lồ trong chính trường Malaysia là một câu chuyện kỳ lạ dài ba thập kỷ và chưa đến hồi kết.

Bạn - thù - bạn

Ông Mahathir đang chìm đắm trong chiến thắng gây sốc và được tung hô là nhà lãnh đạo dân cử cao tuổi nhất thế giới ở tuổi 92. Nhiều người tự hỏi sự trở lại của ông, người từng cầm quyền liên tục 22 năm ở Malaysia, có thực sự sẽ được tiếp nối vào một ngày nào đó bởi cựu phó thủ tướng của ông hay không.

Ông Anwar, 70 tuổi, con của một người khuân vác tại bệnh viện, đã theo học một trong những trường hàng đầu Malaysia, trở thành một thủ lĩnh của các phong trào Hồi giáo và bước vào quốc hội liên bang ở độ tuổi 30. Mahathir mời Anwar gia nhập Tổ chức dân tộc Mã Lai thống nhất (UMNO) năm 1982 như một cách để xóa bỏ hình ảnh chỉ đại diện cho dân tộc Mã Lai của đảng.

Sự trỗi dậy của Anwar trong UMNO, đảng nòng cốt của liên minh cầm quyền Barisan Nasional (BN), được ví như thiên thạch rơi: nhanh chóng nhưng đem lại tai họa. Năm 1993, Mahathir cất nhắc ông Anwar vào vị trí phó thủ tướng kiêm nhiệm bộ trưởng tài chính. Khi đó ai cũng nói Mahathir đã chọn được người kế nhiệm xứng đáng.

Nhưng bất ngờ đã xảy ra chỉ 5 năm sau đó, đúng vào tâm điểm của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Bất đồng về cách giải quyết với người đứng đầu chính phủ, ông Anwar bị đẩy ra ngoài. Phong trào "cải tổ" kêu gọi chấm dứt các chính phủ tồn tại dưới sự bảo trợ của UMNO do ông phát động đã kéo hàng chục ngàn người xuống đường phố.

Đối mặt với thách thức, Mahathir đã sử dụng luật an ninh quốc gia để giam giữ hơn 100 chính khách chống đối. Riêng Anwar bị cáo buộc quan hệ tình dục đồng tính - một tội hình sự ở Malaysia, và biển thủ công quỹ. Chỉ riêng tội thứ nhất đã đủ để ông Anwar bóc 20 cuốn lịch trong tù. Hình ảnh của Anwar, với đôi mắt sâu đen và những vết bầm tím, từng tràn ngập trên các trang báo thế giới như một cách để nói về sự thất bại của nền dân chủ Malaysia.

Sự trở lại của Anwar

Nghị sĩ Nurul Izzah, con gái của ông Anwar Ibrahim, ngày 12-5 xác nhận với hãng tin Reuters rằng cha của bà sẽ được thả vào ngày 15-5 tới. Thủ tướng Mahathir hôm 11-5 cho biết quốc vương Malaysia đã đồng ý ân xá ông Anwar, đồng nghĩa mở đường cho ông trở lại chính trường ngay lập tức sau án tù thay vì phải đợi 5 năm theo quy định.

Cựu thủ tướng Najib Razak trong buổi họp báo ở Kuala Lumpur ngày 12-5. Ông đang bị truy vấn về vụ thụt két quỹ đầu tư nhà nước - Ảnh: REUTERS

Nhà tù và nghị trường

Khoảng cách giữa hai danh từ trên ở Malaysia thật sự rất ngắn. Năm 2004, ông Anwar được trả tự do khi tòa án tối cao xóa bỏ tội danh quan hệ tình dục đồng tính của ông. Chỉ 4 năm sau đó, cái tên Anwar lại được nhắc đến khi liên minh các đảng Hồi giáo và các nhà cải cách xã hội thế tục giành được 1/3 ghế trong quốc hội liên bang, kiểm soát 5 trong số 13 bang cả nước. Thời điểm này ông Mahathir đã rời chính trường được 5 năm.

Cái họa lại bắt đầu ập xuống. Những cáo buộc nói ông Anwar cưỡng ép các phụ tá nam quan hệ tình dục bắt đầu xuất hiện. "Các trò bẩn chính trị để đưa tôi vào tù những năm 1998 lại tái diễn" - ông Anwar tuyên bố khi đó. 

Các cáo buộc mới vô hại với ông vì thiếu bằng chứng. Một số nhà quan sát nhận xét Anwar có lẽ là lãnh tụ đối lập kiên cường nhưng bất hạnh nhất Malaysia. 

Năm 2014, chỉ một năm sau cuộc bầu cử mà liên minh đối lập của ông Anwar, với nòng cốt là Đảng Công lý của nhân dân (PKR), phá thế tuyệt đối tại quốc hội của liên minh BN do "học trò" Najib Razak của ông Mahathir dẫn dắt, ông bị đẩy vào tù lần 2 khi phán quyết xóa án quan hệ tình dục đồng giới của tòa tối cao năm 2004 bị lật lại.

Đứa con tinh thần PKR được giao lại cho người vợ cùng con gái khi ông Anwar vào tù năm 2015. Quyết định bắt tay với cựu thù Mahathir hồi năm ngoái khiến nhiều người bất ngờ. Anwar trong tù đồng ý tham gia phong trào lật đổ Najib và sự thống trị của liên minh BN trong chiến dịch "Giải cứu Malaysia".

Và liên minh được đặt tên "Hi vọng" của Mahathir - Anwar, với nòng cốt là PKR, đã giành chiến thắng.

Cựu thủ tướng Najib Razak bị cấm rời khỏi đất nước

Thủ tướng bị thất cử Najib Razak và phu nhân đã bị cấm rời khỏi Malaysia khi có thông tin họ chuẩn bị lên một chuyên cơ đến Indonesia cho "một chuyến nghỉ mát" đêm 11-5. Cựu lãnh đạo Malaysia 65 tuổi đang bị đặt trong tầm ngắm cuộc điều tra tham nhũng ở quỹ đầu tư nhà nước 1MDB do chính ông thành lập và quản lý. Hàng trăm triệu USD được cho là đã chảy vào túi riêng ông Najib.

Trong một tuyên bố ngày 12-5, ông Najib tuyên bố tôn trọng quyết định của cơ quan xuất nhập cảnh, đồng thời xác nhận đã từ chức chủ tịch UMNO và liên minh BN sau thất bại ngày 9-5.

Theo Tuổi trẻ online

  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Phòng và điều trị viêm gan do virus cấp tính
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h20Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 51
  • 06h35Khám phá thế giới - Thế giới bí ẩn của cá mập - phần 2
  • 07h00Hồ sơ mật
  • 07h30Phụ nữ Việt - Lấy chống sớm
  • 08h00Phim truyện - Những ngã rẽ vào đời - tập 4
  • 08h50Phiêu lưu cùng ẩm thực
  • 09h15Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 32&33
  • 10h50Nhịp cầu nhà nông
  • 11h00Tin tức trong nước
  • 11h10Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Nữ cánh sát- tập 55
  • 12h40Nhịp cầu nhà nông
  • 12h50Phim tài liệu - Làng võ sông Côn - tập 1: Cội nguồn của dòng sông
  • 13h30Phiêu lưu cùng ẩm thực
  • 13h50Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu ông Hoàng Bơ
  • 14h10Khám phá thế giới - Thế giới bí ẩn của cá mập - phần 2
  • 14h40Ca nhạc
  • 15h00Thời sự Thái Bình
  • 15h10Phim truyện - Di sản thừa kế- tập 73&74
  • 16h50Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu: Thảm trần tình
  • 17h30Phim hoạt hình - Xứ sở thần tiên - tập 51
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 9
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Bảo hiểm xã hội
  • 20h25Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 34
  • 21h15Nhịp cầu y tế - Cỏ mật cá giúp thanh nhiệt, giải độc
  • 21h25Phim truyện - Năm ấy hoa nở trăng vừa tròn- tập 35
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 22h50Phim truyện - Như giọt sương ngủ muộn - tập 26
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Kinh tế hợp tác xã - Vai trò bà đỡ của HTX trong SXNN
  • 05h35Chuyện nhà nông - Nông dân thành công trong nuôi gà tập trung
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Mẹo bảo quản thực phẩm ngày hè
  • 07h00Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 07h25Những vấn đề xã hội
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h15Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Học cách quên
  • 08h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Kinh tế hợp tác xã - Vai trò bà đỡ của HTX trong SXNN
  • 11h30Chuyện nhà nông - Nông dân thành công trong nuôi gà tập trung
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Hãy hiểu để tha thứ
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 13h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h30Thơ trong cuộc sống
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Vấn đề hôm nay - Phòng bệnh dại trong mùa hè
  • 17h30Điểm hẹn âm nhạc
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Bài ca lao động
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Mục tiêu phát triển khu dịch vụ
  • 19h45Dân số phát triển - Làm tốt công tác dân số tạo đà phát triển bền vững
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày - Ớt chỉ thiên hỗ trợ điều trị bệnh chàm
  • 20h10Học Bác mỗi ngày
  • 20h20Nhịp sống thường ngày
  • 20h30Ca nhạc tổng hợp
  • 21h00Bản tin thời sự dêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Mục tiêu phát triển khu dịch vụ
  • 21h20Vấn đề hôm nay - Phòng bệnh dại trong mùa hè
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 9
  • 22h50Bài ca còn mãi với thời gian