8 lưu ý khi chụp ảnh bằng điện thoại để có ảnh tốt hơn

Thứ tư, 17/12/2014 | 08:24

Với sự hiểu rõ và khai thác tối đa khả năng của camera điện thoại, cho phép người dùng có những khung ảnh ấn tượng.

Camera điện thoại là công cụ chụp ảnh linh hoạt tiện dụng. Camera điện thoại cũng có những giới hạn nhất định và chúng vẫn không thể thay thế một chiếc máy ảnh đúng nghĩa. Nhưng, với sự cố gắng của người chụp, hiểu rõ và khai thác tối đa khả năng của nó, sẽ cho phép bạn có những khung ảnh ấn tượng. Một trong những điều đơn giản nhất khi bấm chụp tấm ảnh bằng điện thoại, đó là:

1. Lau sạch camera trước khi chụp

Camera điện thoại khá nhỏ, không có nắp đậy, chúng ta thường bỏ túi và sử dụng rất nhiều lần trong ngày, nên bụi thường bám trên bề mặt camera. Trước khi chụp hình, bạn nên lau nhẹ bằng vải mềm để lớp kính bảo vệ camera sạch sẽ, ảnh sẽ trong và rõ nét hơn.

2. Lấy nét

Bạn phải lấy nét trước khi chụp. Không ít người giơ điện thoại lên và bấm ngay nút chụp. Sau đó, xem lại bức ảnh và "Oh! máy chụp mờ mờ nhỉ!". Bạn phải lấy nét trước khi chụp, dù đó là thiết bị chụp ảnh nào, bất kể điện thoại nào. Nếu bạn cứ khoán hết cho "sự thông minh" của điện thoại, đôi lúc nó tự vận hành lấy nét rất chậm (với một số dòng điện thoại) hoặc đôi lúc nó không tự thực hiện đúng ý muốn của bạn.

Có hai loại lấy nét trên điện thoại:

Một số dòng máy như Lumia, BlackBerry... có nút chụp cứng riêng biệt, bấm 1/2 nút để lấy nét trước khi bấm chụp. Các máy có nút chụp cứng riêng thế này thuận tiện rất nhiều trong một số trường hợp phải cầm 1 tay chụp.

Một số dòng điện thoại khác không có nút chụp cứng, như iPhone chẳng hạn, bạn hãy chạp vào một điểm trên màn hình mà bạn muốn để lấy nét trước khi chạm nút chụp. Các máy này đều có nút chụp bằng nút tăng giảm âm lượng và chỉ bấm chụp mà không có chức năng lấy nét nên vẫn phải chờ máy lấy nét tự động hoặc lấy nét bằng cách chạm vào màn hình. Nếu nút âm lượng gần camera thì chú ý ngón tay bấm dễ che mất một góc của khung hình.

fotor_(44).Camera.Tinhte.vn.

Đôi khi, bạn muốn khoá điểm lấy nét, tức là ảnh sẽ nét tại chủ thể đó khi bạn đưa máy qua lại một chút để bố cục lại khung hình mà máy không tự động lấy lại điểm nét. Cả hai cách lấy nét, bạn đều bấm giữ hoặc chạm điểm nét trên màn hình và giữ cho đến khi ô vuông lấy nét màu vàng xuất hiện chữ AE/AF LOCK. Để huỷ điểm khoá nét, bạn chạm vào điểm khác trong màn hình.

3. Ổn định camera

Cầm điện thoại đủ vững để ảnh chụp được nét. Điện thoại càng dao động nhiều thì nguy cơ ảnh mờ nhoè càng nhiều. Thường thường, máy ảnh sẽ bị tác rộng rung nhiều nhất khi bạn bấm nút chụp. Nếu là nút cứng, người mới chụp sẽ bấm mạnh tay và ấn luôn cả một bên điện thoại xuống; nếu là nút chụp mềm, thì động tác chạm dễ tạo ra tác động rung lắc máy.

20140918_a233948.Camera.Tinhte.vn.

Có một số dòng camera điện thoại có trang bị hệ thống ổn định hình ảnh, giữ cho bức ảnh sắc nét hơn. Nhưng, một số dòng khác không có hệ thống này, nên người chụp phải cố gắng giữ cho máy ít bị dao động nhất khi thao tác chụp.

4. Bố cục theo tỷ lệ 1/3

Khi đưa máy điện thoại lên, bạn sẽ phản xạ chọn khung ảnh theo bố cục phù hợp, để đối tượng cần chụp được nổi bật hoặc ấn tượng. Bước sơ khởi cho những người mới vẫn là tuân theo "Bố cục theo tỷ lệ vàng 1/3". Khung ảnh được chia thành 9 phần bằng nhau với hai cặp đường thẳng ngang và dọc cắt khung hình với khoảng cách đều. Khi quen dần, điều này sẽ gần như trở thành thói quen khi mắt bạn đưa vào khung ngắm và lúc đó mới nghĩ đến các kiểu phá bố cục.

1134413.Camera.Tinhte.vn.

Nên bật tính năng Grid On. Hầu hết các điện thoại đều có chế độ bật lưới Grid để dễ cân chỉnh bố cục và tránh khung ảnh bị nghiêng lệch theo chiều ngang hoặc chiều đứng.

Với ảnh phong cảnh, Grid này giúp bạn hạn chế chụp bức ảnh có đường chân trời bị nghiêng lệch. Đường chân trời là đường chia khung ảnh thành 2 phần theo tỷ lệ 1/3 hoặc 2/3.

5. Dịch chuyển máy ảnh lại gần hơn

Dịch chuyển vị trí đứng để thay đổi góc nhìn sự vật. Nếu có thể, sau khi bấm chụp một khung ảnh, bạn tiếp tục dịch chuyển thay đổi vị trí đang đứng, bạn sẽ có thêm khung ảnh rất khác. Ống kính của camera điện thoại luôn cố định một góc nhìn và thường là khá rộng. Nên chụp ảnh bằng điện thoại, việc thay đổi vị trí chụp sự vật càng phải nhiều hơn.

20140816_104557.Camera.Tinhte.vn.
20140816_110924.Camera.Tinhte.vn.

6. Thay đổi góc nhìn

Các góc cạnh của vật thể đều có sức hấp dẫn riêng cho khung ảnh. Khi tập trung vào một sự vật, bạn có thể cắt bỏ không lấy những thành phần khác nhau để chuyển tải ý tưởng khác nhau.

WP_20140731_02_48_37_Pro.Camera.Tinhte.vn.

Chụp ở dưới đất

a.Camera.Tinhte.vn.

Chụp ở trên cao

nhaanh_5.Camera.Tinhte.vn.

Chụp cái xe

nhanah_7 copya.Camera.Tinhte.vn.

Chụp cái bóng xe​

7. Hướng sáng

Có 2 loại nguồn sáng: thiên nhiên và nhân tạo. Nguồn sáng thiên nhiên chủ yếu là ánh sáng mặt trời; nguồn sáng nhân tạo là các loại ánh sáng do con người tạo ra như các loại đèn điện chẳng hạn.

Khi có nguồn sáng rồi, xác định và chọn hướng sáng chiếu trực tiếp hoặc phản chiếu đến chủ đề chụp là quan trọng. Ánh sáng đi theo đường thẳng và vật thể sẽ phản chiếu ánh sáng đó để máy ảnh ghi hình. Đó có thể là hướng thuận hoặc ngược với chiều ống kính, có thể là nghiêng một góc bên trái hoặc phải, có thể là chênh trước hoặc sau, có thể là trên thẳng xuống như mặt trời giờ ngọ hoặc hất dưới lên. Mỗi hướng sáng đều tạo nên sự diễn tả sự ấn tượng về vật thể khác nhau khi bạn chụp hình nó.

Góc chụp thuận sáng, chủ thể sáng mặt.

Thi day cot.Camera.Tinhte.vn.

Cặp thi đẩy cột với hậu cảnh là nền trời xanh

Hướng sáng ngược, chủ thể sẽ hơi tối

Tro choi dan gian 2.Camera.Tinhte.vn.

Lấy được mặt trời vào khung, không khí căng thẳng hơn

Với điện thoại, thông thường chụp thuận sáng (nguồn sáng chiều từ sau lưng người chụp đến đối tượng trước ống kính) sẽ có ảnh no màu và chi tiết tốt; một số máy chụp ngược sáng tốt và môt số điện thoại không nên chụp ngược, ảnh sẽ không dùng được. Bạn phải biết rõ thiết bị của mình có khả năng chụp chênh sáng, lệch sáng, ngược sáng không.

WP_20140124_16_32_16_Pro__highres.Camera.Tinhte.vn.

8. Chỉnh sửa hậu kỳ

Camera điện thoại nào cũng tích hợp sẵn một ứng dụng chỉnh sửa ảnh sau khi chụp. Hầu hết ứng dụng này rất đơn giản và trực quan. Đó là những công cụ giúp bạn cắt cúp (crop) lại khung ảnh cho phù hợp với ý mình hơn, là công cụ tăng giảm lượng sáng 1 chút, độ tương phản ảnh hoặc độ sắc nét 1 chút, hoặc một số hiệu ứng giả lập màu.

WP_20140531_003e.Camera.Tinhte.vn.

Bức ảnh chụp bằng Lumia 930-1 và hậu kỳ bằng Photoshop Express được cài vào điện thoại.

Nếu bạn không thích ứng dụng cắt cup chỉnh sửa ảnh mặc định của máy, tùy theo mức độ và loại điện thoại mà bạn có thể cài đặt thêm các công cụ chỉnh sửa đơn giản đến phức tạp khác. Các ứng dụng chỉnh sửa cài đặt mình ưa thích: Trên Windows Phone: Có Fotor và Photo Express. Trên các máy chạy Android, cá nhân mình luôn thích Snapseed.

llb2 copy.Camera.Tinhte.vn.

Và...

Bất kỳ ai, muốn tạo được những bức ảnh đẹp, ấn tượng, độc đáo thì phải dám vứt bỏ mọi "tiêu chuẩn" hàn lâm, từ chương, lý thuyết. Cách thể hiện ý đồ chụp ảnh sao cho hiệu quả phụ thuộc vào khả năng xử lý kỹ thuật của người cầm máy. Nhưng không nên cường điệu giá trị của kỹ thuật quá phạm vi của nó. Kỹ thuật chỉ là một bước trong cả quá trình sáng tạo. Đi tìm nghệ thuật trong sự hoàn hảo của kỹ thuật là một sai lầm buồn và lún sâu vào các "tiêu chuẩn".

Bong Ho Hoan Kiem copy.Camera.Tinhte.vn.
Theo Tinh tế
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h35văn bản chính sách
  • 05h40Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Nhận biết và điều trị cong vẹo cột sống
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h15Bản tin Thế giới
  • 06h25Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tâp 33
  • 06h35Thiên nhiên việt nam - Chư Yang Sin - bí mật Tây Nguyên
  • 07h05Khám phá thế giới - Ấn Độ thiên đường của tự nhiên - phần 3
  • 07h35Khúc hát quê hương
  • 08h00Phim truyện - Hãy nói về tình yêu- tập 7
  • 08h50Hiểm họa quanh ta - Số 14: Nguy cơ độc hại từ sơn móng tay
  • 09h15Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 16
  • 10h05Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu : Hề bát môn
  • 10h50Ký sự đất và người Tiền Hải
  • 11h00Bản tin trong nước
  • 11h15Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin Thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Cơn lốc hận thù- tập 31
  • 12h40Ký sự đất và người Tiền Hải
  • 13h05Khúc hát quê hương
  • 13h30Khám phá thế giới - Ấn Độ thiên đường của tự nhiên - phần 3
  • 14h00Thiên nhiên việt nam - Chư Yang Sin - bí mật Tây Nguyên
  • 14h30Hiểm họa quanh ta - Số 14: Nguy cơ độc hại từ sơn móng tay
  • 15h00Bản tin trong nước
  • 15h10Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã - tập 53 &54
  • 16h45Dân ca nhạc cổ
  • 17h15Nhịp cầu y tế
  • 17h30Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tâp 33
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 43
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp Thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Nhịp cầu nhà nông
  • 20h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 17
  • 21h10Nhịp cầu y tế - Cà ba chẽ trị nhiễm khuẩn do tụ cầu khuẩn
  • 21h20Phim truyện - Bên nhau trọn đời - Tập 18
  • 22h00Ca nhạc
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin Thế giới
  • 23h00Phim truyện - Đặc vụ ở Ma Cao - tập 20
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h35Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Dự phòng và điều trị béo phì ở trẻ nhỏ
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h10Bản tin thế giới
  • 06h20Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 34
  • 06h35Khám phá thế giới - Câu chuyện sinh tồn - phần 6
  • 07h00Hồ sơ mật
  • 07h30Ca nhạc
  • 08h00Phim truyện - Hãy nói về tinh yêu - tập 8
  • 08h50Phiêu lưu cùng ẩm thực - Ẩm thực Trung Hoa
  • 09h15Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 17&18
  • 10h50Nhịp cầu nhà nông
  • 11h00Bản tin trong nước
  • 11h10Nhịp cầu y tế
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 32
  • 12h40Nhịp cầu nhà nông
  • 12h50Sống yêu thương - Ngôi nhà hạnh phúc
  • 13h30Phiêu lưu cùng ẩm thực - Ẩm thực Trung Hoa
  • 13h50Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu Cô đôi nhà Trần
  • 14h10Khám phá thế giới - Câu chuyện sinh tồn - phần 6
  • 14h40Ca nhạc
  • 15h00Bản tin trong nước
  • 15h10Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã- tập 55&56
  • 16h50Dạy hát chèo trên truyền hình - Điệu: Hề bát môn
  • 17h30Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 34
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù- tập 44
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Ký sự làng nghề - Nghề mộc làng Diệc
  • 20h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 19
  • 21h15Nhịp cầu y tế
  • 21h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời- tập 20
  • 22h10Chuyên mục an ninh
  • 22h20Dưới bóng bồ đề - Bóng mẹ từ ân
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 22h50Phim truyện - Đặc vụ ở Ma Cao - tập 21
  • 05h30Giới thiệu chương trình
  • 05h32Văn bản chính sách
  • 05h40Văn hóa toàn cảnh
  • 05h50Nhịp cầu y tế - Thuốc an thần với sức khỏe
  • 06h00Bản tin sáng
  • 06h15Bản tin thế giới
  • 06h25Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 35
  • 06h40Khám phá thế giới - Những ông bố bà mẹ tuyệt vời trong tự nhiên - phần 4
  • 07h00Sống yêu thương - Ngôi nhà hạnh phúc
  • 07h30Ca nhạc
  • 08h00Phim truyện - Hãy nói về tình yêu - Tập 9
  • 08h50Hồ sơ văn hóa
  • 09h15Phim truyện - Bên nhau trọn đời- Tập 19&20
  • 10h45Chuyên mục an ninh
  • 11h00Bản tin trong nước
  • 11h20Bản tin thế giới
  • 11h30Thời sự Thái Bình
  • 11h45Phim truyện - Cơn lốc hận thù - tập 33
  • 12h35Chuyên mục bảo hiểm
  • 12h55Văn hóa toàn cảnh
  • 13h10Thực hành tín ngưỡng thờ mẫu - Chầu Bà Chúa Nguyệt Hồ
  • 13h40Khám phá thế giới - Những ông bố bà mẹ tuyệt vời trong tự nhiên - phần 4
  • 14h10Thiên nhiên Việt Nam - Núi Chúa nơi giao thoa giữa rừng và biển
  • 14h30Ca nhạc
  • 15h00Bản tin trong nước
  • 15h10Phim truyện - Sự hoán đổi nghiệt ngã - tập 57&58
  • 16h45Chuyển động Vpop
  • 17h20Nhịp cầu y tế
  • 17h30Phim hoạt hình - Thế giới kỳ diệu của Alapha - tập 35
  • 17h45Phim truyện - Bóng tối hận thù - tập 45
  • 18h45Tin tức trong nước&thế giới
  • 19h00Chuyển tiếp Thời sự VTV
  • 19h45Thời sự Thái Bình
  • 20h15Phóng sự - Vấn đề dạy nghề cho nông dân
  • 20h25Phim truyện - Bên nhau trọn đời- Tập 21
  • 21h15Nhịp cầu y tế
  • 21h20Phim truyện - Bên nhau trọn đời- Tập 22
  • 22h15Phóng sự - Chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm lây lan
  • 22h30Bản tin cuối ngày
  • 22h45Bản tin thế giới
  • 23h05Phim truyện - Đặc vụ ở Ma Cao - tập 22
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Phóng sự - Minh Tân miền quê anh hùng
  • 05h35Chuyện nhà nông - Vấn đề tăng đàn lợn
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Những công dụng tuyệt vời từ đường
  • 07h00Văn nghệ - Hát chèo chuyên nghiệp
  • 07h25Những vấn đề xã hội
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h15Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 08h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Phóng sự - Minh Tân miền quê anh hùng
  • 11h30Chuyện nhà nông - Vấn đề tăng đàn lợn
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h50Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày - Tìm hiểu về tai biến mạch máu não
  • 13h30Văn nghệ - Khắp nơi đàn hát dân ca
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h30Thơ trong cuộc sống
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Vấn đề hôm nay - Xử lý hàng nhái hàng giả
  • 17h30Điểm hẹn âm nhạc
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Bài ca lao động
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Phương pháp định giá sản phẩm thủy lợi
  • 19h45Những vấn đề xã hội - Phòng trào thi đua của ngành xây dựng
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày
  • 20h10Học Bác mỗi ngày
  • 20h20Nhịp sống thường ngày - Câu chuyện của mắt chân và tay
  • 20h30Ca nhạc tổng hợp
  • 21h00Bản tin thời sự đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Phương pháp định giá sản phẩm thủy lợi
  • 21h20Vấn đề hôm nay - Xử lý hàng nhái hàng giả
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình - Cách phân biệt rau ngót sạch và rau ngót phun kích thích
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 44
  • 22h50Bài ca còn mãi với thời gian
  • 05h00Bản tin sáng
  • 05h25Cải cách hành chính
  • 05h35Tạp chí phụ nữ - Tổ hợp tác phụ nữ giúp việc gia đình
  • 05h45Biển đảo Việt Nam
  • 06h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 06h30Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 06h40Sống khỏe mỗi ngày - Chè dung hỗ trợ điều trị đau dạ dày
  • 06h50Mẹo vặt gia đình - Ăn mù tạt có thể ngăn ngừa ung thư đại tràng
  • 07h00Chuyển động Vpop
  • 07h25Khoa học công nghệ
  • 07h35Ca nhạc tổng hợp
  • 08h00Bản tin thế giới
  • 08h10Bản tin thể thao
  • 08h20Nhịp sống thường ngày - Phép mầu của chờ đợi
  • 08h30Về miền thương nhớ
  • 09h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 11h00Bản tin trưa
  • 11h20Cải cách hành chính
  • 11h30Tạp chí phụ nữ - Tổ hợp tác phụ nữ giúp việc gia đình
  • 11h40Điểm báo
  • 11h45Nhịp sống thường ngày - Phép mầu của chờ đợi
  • 11h50Sống khỏe mỗi ngày
  • 12h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 12h55Ca khúc còn mãi với thời gian
  • 13h05Biển đảo Việt Nam
  • 13h15Sống khỏe mỗi ngày
  • 13h25Học Bác mỗi ngày
  • 13h30Về miền thương nhớ
  • 14h00Văn bản chính sách
  • 14h10Khoảnh khắc sự kiện
  • 14h20Chuyện nhà nông
  • 14h30Văn nghệ - Ca khúc Việt Nam mang âm hưởng dân gian
  • 15h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 17h00Bản tin chiều
  • 17h20Những điều nhà nông cần biết - Nông dân Đông Mỹ phát triển kinh tế
  • 17h30Ca nhạc tổng hợp
  • 18h00Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 19h00Bản tin thế giới
  • 19h10Bản tin thể thao
  • 19h15Ca nhạc thiếu nhi
  • 19h40Có thể bạn chưa biết - Mức lợi nhuận từ sản phẩm thủy lợi
  • 19h45Sống trẻ - Tuổi trẻ Trung An chung sức xây dựng nông thôn mới
  • 20h00Sống khỏe mỗi ngày
  • 20h10Học Bác mỗi ngày
  • 20h30Hát chèo chuyên nghiệp
  • 21h00Bản tin đêm
  • 21h15Có thể bạn chưa biết - Mức lợi nhuận từ sản phẩm thủy lợi
  • 21h20Những điều nhà nông cần biết - Nông dân Đông Mỹ phát triển kinh tế
  • 21h30Chuyển tiếp thời sự VOV
  • 22h00Mẹo vặt gia đình - 9 loại thảo mộc tốt nên sử dụng trong nấu ăn
  • 22h05Biển đảo Việt Nam
  • 22h15Đọc truyện đêm khuya - Người trăm năm cũ - phần 45
  • 22h50Văn nghệ - Ca khúc còn mãi với thời gian